De Tuinmetafoor

De Tuinmetafoor maakt zichtbaar wat er vanbinnen speelt

Een laagdrempelige beeldtaal om met kinderen, ouders, leerkrachten en professionals te kijken naar gevoelens, grenzen, verantwoordelijkheid en contact.

De Tuinmetafoor geeft taal en beeld aan wat moeilijk onder woorden te brengen is: gevoelens, grenzen, spanning, verantwoordelijkheid en contact. Eenvoudig genoeg voor kinderen. Herkenbaar voor ouders, leerkrachten en professionals.

Wat is De Tuinmetafoor?

De Tuinmetafoor is een manier om de binnenwereld zichtbaar en bespreekbaar te maken. Niet door meteen uit te leggen of op te lossen, maar door samen te kijken: wat leeft er vanbinnen, waar liggen grenzen en wat heeft aandacht nodig? Iedereen is de architect van zijn eigen tuin — je kunt haar vormgeven, onderhouden of ombouwen, stap voor stap.

Een tuin is voor kinderen en volwassenen snel te begrijpen. Er kan iets groeien, er kan storm zijn, er kan een hek staan, er kan een poort open of dicht gaan. Daardoor ontstaat taal voor iets wat vaak nog geen woorden heeft.

De metafoor helpt om gedrag niet als eindpunt te zien, maar als ingang. Wat iemand laat zien, verwijst soms naar spanning, bescherming, verlangen, overvraging of groei.


De vier elementen

🌳 De tuin — de eigen binnenwereld: gevoelens, gedachten, ervaringen en overtuigingen.
🚪 De omheining en de poort — waar iemand ophoudt en de ander begint; wat dichtbij mag komen en wat niet.
🌦️ Het weer — wat van buiten invloed heeft: sfeer, spanning, drukte, rust of warmte.
🌱 Wat er groeit — gevoelens, gewoontes, kwaliteiten en mogelijkheden die aandacht vragen.

Ook letterlijk op tafel

De Tuinmetafoor blijft niet alleen taal. Met houten blokjes, een poppetje en eenvoudige materialen kun je de tuin, de omheining, de poort en wat er speelt letterlijk neerleggen.

Wat eerst alleen gevoeld werd, wordt zichtbaar. Dat maakt het makkelijker om samen te onderzoeken: wat hoort bij wie, wat komt binnen, wat vraagt zorg en waar is ruimte nodig?

Een tuintje van houten blokjes met een poppetje en steentjes

Kies een ingang die bij jou past

De Tuinmetafoor is dezelfde beeldtaal. De invalshoek verschilt: thuis kijk je anders dan in de klas of begeleiding. Veel thema’s komen bij beide terug — het onderwerp is vaak hetzelfde, de rol van de lezer maakt de invalshoek anders. Kies het perspectief dat nu het beste past.

Hoe het beeld een gesprek kan openen

De Tuinmetafoor werkt niet als theorie. Ze werkt op het moment dat woorden tekortschieten — thuis, in de klas of in begeleiding.

Het hoeft geen perfect gesprek te zijn. Het gaat om het gesprek dat er daarvóór niet kon zijn.

🏠 Thuis
"Hoe is het weer in jouw tuin vandaag?"

Een ouder merkt dat een kind na school snel ontploft. In plaats van direct te corrigeren, stelt de ouder deze vraag. Het kind denkt even na en zegt: “Stormachtig.” Dat ene woord opent een ander gesprek.

🏫 In de klas
"Voel jij dat het jouw tuin binnenkwam — of bleef het buiten het hek?"

Een kind trekt zich terug als het druk wordt. De leerkracht gebruikt het beeld van het weer om te zeggen dat het te heftig was. Het kind hoeft niet alles uit te leggen. Het beeld helpt om samen te kijken.

🤝 In begeleiding
"Wat draag jij nu mee — en wat hoort eigenlijk bij de ander?"

Een professional gebruikt het beeld van de tuin en het hek om zichtbaar te maken wat van het kind is, wat van de ouder is en wat ertussen beweegt. Zo ontstaat meer rust en onderscheid.

De tuin van een kind wordt beter zichtbaar als volwassenen ook hun eigen tuin leren opmerken.

Wat vraagt dit van volwassenen?

Eerst kijken. Dan pas handelen.

Ik-grensbewustzijn en Nick Blaser

De Tuinmetafoor zoals wij ermee werken is geïnspireerd door het gedachtegoed van psychiater dr. Nick Blaser over ik-grensbewustzijn. Dat gaat over het besef van waar jij ophoudt en de ander begint — en over wat er in contact tussen mensen kan gaan meebewegen.

Binnenwereld in Beeld maakt dit gedachtegoed laagdrempelig zichtbaar voor ouders, kinderen, leerkrachten en professionals. Wie dieper wil werken met het model, vindt daarvoor aanbod en scholing bij Kijk op Jezelf en Ruimte Geeft Inzicht.

Meer weten over het onderliggende model? Kijk op horizologie.ch, de site van dr. Nick Blaser.

Wil je zelf met deze beeldtaal leren werken?

Binnenwereld in Beeld is bedoeld om te kijken, lezen en herkennen. Voor training, masterclasses en begeleiding verwijzen we door naar Kijk op Jezelf en Ruimte Geeft Inzicht.

Meer beelden die helpen kijken

De tuin, de omheining met poort, het weer en wat groeit vormen de basis van De Tuinmetafoor. Vanuit die basis kun je verder kijken naar beelden rond groei, grenzen, contact, zelfinzicht en verantwoordelijkheid.